Monthly Archives: September 2026

Paslimy z hlinu, kotraž na powětře schnyje a stworimy sej małe tykowane chěžki, serbske bajowe figury, šklički a hišće wjele wjace motiwow, kiž we wustajeńcy wuhladamy. Wjeselimy so na zhromadne kreatiwne dopołdnjo! Wot 7 lět, popłatk za wobdźělnikow wučinja 6 €, z přizjewjenjom pod 03591 270 870 0 abo ticket@sorbisches-museum.de.

Serbske wašnja w keramice

Małoplastika „Slepjanske žony při pjecy“ předstaja historisku scenu wšědneho dnja. Pječenje chlěba měješe dołhu tradiciju na wsy, tež hdyž pjekarjo wjesnjanow z pječwami zastarachu. Něhdźe kóždej dwaj tydźenjej zatepichu hospozy pěc, zo bychu chlěby za swójbu napjekli. Chlěb njebě jenož zežiwidło, ale steješe symbolisce za ćežke dźěło, česćownosć a dźakownosć.

Christa Elisabeth Eitnerowa, rodźena Szardingec (31.10.1943 – 31.07.2024), bě po swojej žeńtwje w Brjazynje žiwa. Tam žony hišće w 1970tych lětach wšědnje w serbskej dźěłanskej drasće chodźachu a delnjoserbsce rěčachu. Jako wukubłana knihikupča wopyta wona ludowuměłske kružki na Choćebuskej inženjerskej wysokej šuli, hdźež jej moler a keramikar Walter Heinrich wuměłske rjemjesło zbliži.

W swojej Grodkowskej dźěłarni „Eitner Keramik“ pod dekornym mjenom „Łužyca“ stwori wona wot 1981, wot 1995 zhromadnje ze swojej dźowku Carolu Eitner, małoplastiki, wazy a wužiwansku keramiku. Přez dokładne wobkedźbowanje kaž tež studije nastachu figury a formy, kotrež pokazuja swojorazne wjesne sceny, nałožki, powěsće a serbske drasty. Tute njepyša jenož domjacnosće a zjawne rumy, ale su tež předmjet muzealnych zběrkow. Wustajeńcy w tu- a wukraju předstajichu jeje keramiki. Fascinowana wot kulturneje mnohotnosće wěnowaše so Christa Eitnerowa tematisce domiznje a wobchowa ze swojimi twórbami serbske žiwjenske wašnja.

• małoplastika „Slepjanske žony při pjecy“, SM-VI-005570
• Christa Eitnerowa, Grodk
• 1990, nadawkowa twórba za Dom za serbsku ludowu kulturu
• škleńčele: brune, mochzelene, čorne, kobaltowa módrina

 Protykowe wobrazy. Protyka “Moja Łužica” jako přikład serbskeje sebjestereotypije

Protyka “Moja Łužica”, kotraž wuchadźa z lěta 1952, je jedyn z najwoblubowanišich a najdlěje eksistowacych formatow Ludoweho nakładnistwa Domowina. Přez dobu, kotraž saha skoro přez cyłe traće NDR a přez dobu wot přewróta, dokumentuje nasćěnowa protyka oficialnu wobrazowu politiku a serbske strategije k sebjezwičnjenju. Na druhim boku dowoli wobrazowy dźěl dohlady do dominantnych mustrow serbskich sebjestereotypow. Z pomocu analyzy titulnych a wubranych tydźenskich wobrazow skići přednošk składnosć, so wo wobrazach wo sebi a z tym zwisowacymi mechanizmami wuměnjeć.

referent: Dr. Robert Lorenc, wědomostny sobudźěłaćer Serbskeho Instituta, přednošuje w rjedźe „Sorabistika po puću” w Serbskim muzeju.

15 hodź.: wjedźenje w serbskej rěči z Andreju Pawlikowej

„Spóznaj sebje samoho“ bě hesło prěnjeje serbskeje ludowědneje prezentacije we wobłuku wustajeńcy Sakskeho rjemjesła a wuměłskeho přemysła 1896 w Drježdźanach, z kotrejež wuńdźe 1900 Serbski muzej w Budyšinje. Zakład dźensnišeho Serbskeho muzeja tworja wot lěta 1856 nazběrane drohoćinki a zběranske zasady Maćicy Serbskeje a woneje wustajeńcy, kotrež tež nowy muzej w Serbskim forumje wědy při Lawskich hrjebjach inspiruja. Wodźenje po wosebitej wustajeńcy „Zběrać. Zachować. Zahorić“ předstaja 170 lět muzejowych stawiznow.

zastup a wjedźenje: darmo

Twjelka z Mužakowskeje hole

Twjelka rěka wokoło Slepoho a Choćebuza něhdźe poł metra šěroka a tři a poł metra šěroka šlinca płatu, kotruž nosy družba resp. pobratš jako debu prěki wot ramjenja hač k bjedram. Tež w tamnych wosadach Mužakowskeje hole znajachu tute brašče rubiško, pola Mužakowa tjala, wokoło Klětnoho a Wochoz twjelco mjenowane. Wone runa so tak mjenowanemu ručnikej z Ukrainy, Běłoruskeje a Ruskeje. Tež mustry a symbole su podobne. A štó wě, snano je tež stary smuhaty rubčk Budyskeje njewjesty a družki tajke něšto podobne. Hač wužiwaše jón braška něhdy za zmandźelenje, njeje so dotal přeslědźiło. Paradne trjenja namakaš wot 17. lětstotka sem tež w němskorěčnym rumje.

Twjela z lěta 1845 je jenož k połojcy zdźeržana a dósta dodatnje za powěsnjenje na sćěnu wěšatka. Čerwjeno-zelene wołmjane wušiwanki kaž na přikład štomik z třomi hałžkami abo słónčny křiž ze žołmičkatej kromu pokazuja w swojej typice na Slepjanski region. W geometriskich, stilizowanych mustrach spóznawaš dale jelenjej a bibliski motiw Jozuwy a Kaleba jako znamjo płódnosće a nadźije. Tři hwězdy ze schowanym běłym Handrijowym křižom a dalše potajne symbole skedźbnjeja na to, zo zapleće wušiwarka, zwjetša bě to njewjesta, magiske škitne znamjenja.

Twjelka słušeše do zběrki twjelow z Mužakowskeje hole, kotraž bu po Drježdźanskej narodopisnej wustajeńcy 1896 do wobstatka 1900 załoženeho Serbskeho muzeja w Budyšinje přewzata.

• Twjelka z Mužakowskeje hole, SM-B-000358
• z ruku tkany rubjany fragment, z wěšatkomaj
• křižowe-, stołpikowe- a tambourowe wušiwanje, wutła kroma, sučkowane trodle
• 1845