Z herbstwa Serbstwa | Objekt des Monats 9_2026: twjelka
Twjelka z Mužakowskeje hole
Twjelka rěka wokoło Slepoho a Choćebuza něhdźe poł metra šěroka a tři a poł metra šěroka šlinca płatu, kotruž nosy družba resp. pobratš jako debu prěki wot ramjenja hač k bjedram. Tež w tamnych wosadach Mužakowskeje hole znajachu tute brašče rubiško, pola Mužakowa tjala, wokoło Klětnoho a Wochoz twjelco mjenowane. Wone runa so tak mjenowanemu ručnikej z Ukrainy, Běłoruskeje a Ruskeje. Tež mustry a symbole su podobne. A štó wě, snano je tež stary smuhaty rubčk Budyskeje njewjesty a družki tajke něšto podobne. Hač wužiwaše jón braška něhdy za zmandźelenje, njeje so dotal přeslědźiło. Paradne trjenja namakaš wot 17. lětstotka sem tež w němskorěčnym rumje.
Twjela z lěta 1845 je jenož k połojcy zdźeržana a dósta dodatnje za powěsnjenje na sćěnu wěšatka. Čerwjeno-zelene wołmjane wušiwanki kaž na přikład štomik z třomi hałžkami abo słónčny křiž ze žołmičkatej kromu pokazuja w swojej typice na Slepjanski region. W geometriskich, stilizowanych mustrach spóznawaš dale jelenjej a bibliski motiw Jozuwy a Kaleba jako znamjo płódnosće a nadźije. Tři hwězdy ze schowanym běłym Handrijowym křižom a dalše potajne symbole skedźbnjeja na to, zo zapleće wušiwarka, zwjetša bě to njewjesta, magiske škitne znamjenja.
Twjelka słušeše do zběrki twjelow z Mužakowskeje hole, kotraž bu po Drježdźanskej narodopisnej wustajeńcy 1896 do wobstatka 1900 załoženeho Serbskeho muzeja w Budyšinje přewzata.
- Twjelka z Mužakowskeje hole, SM-B-000358
- z ruku tkany rubjany fragment, z wěšatkomaj
- křižowe-, stołpikowe- a tambourowe wušiwanje, wutła kroma, sučkowane trodle
- 1845
