dalše přinoški

Tutón přikład serbskich husličkow, tež “Slepjanske | Slěpjańske guslicki” abo “kwasne huslički” mjenowane, so mišterskemu twarcej hudźnych nastrojow Hansej Jordanej z Markneukirchena připisuje. Zhotowjeny bu po naćiskach Chrósćanskeho časnikarja a ludoweho hudźbnika Jurja Mencla (*1903; +1951). Signatura na dnje spódneje deski husličkow mjenuje jako lěto zhotowjenja 1947. 

Wšelake wosebitosće natwara wotchileja wot starodawneho wašnja twarjenja serbskich husličkow. Wosebje napadnje njetypiski račk mjez zwukowymaj dźěromaj, kotryž je wočiwidnje z klasiskeje koncertneje wioliny wuwzaty: ma štyri karbički za truny, byrnjež maja serbske husle jenož tři truny. Tež pobrachuje dźěra w hornjej desce, přez kotruž saha při tradicionalnych serbskich husličkach nóžka račka hač k nutřkownemu dnu a zwjazuje tak hornju a spódnu desku. Nimo toho je na delnim boku hornjeje deski basowa hrjada připrawjena – dalši element, kiž přibližuje huslički k natwarej klasiskich koncertowych wiolinow.

Měšane kajkosće instrumenta wotbłyšćuja Menclowe prócowanje tradicionelne serbske smyčkowe instrumenty twarsce a hudźbnje modernizować a tak jich wužiwanje tež w nowšim času zaručić. Tak swědči tutón instrument wo přechodźe starodawneje ludohudźbneje praksy k profesionalizowanej hudźbnej folklorje, kotraž so ze załoženjom Statneho ansambla za serbsku ludowu kulturu 1952 institucionalizuje – jedne lěto po zažnej smjerći Mencla.

Serbske huslički _ Markneukirchen _ 1947 _ 27 cm x 49 cm _ SM-V-005922 _ 01/2026

Tutón cuni akwarel nad wołojnikom Gustava Täuberta pokazuje Pěskečansku hajnkownju, zapołoženu do měrneje, ze swětłom přepławjeneje lěsneje scenerije. W monochromnym wašnju molowanja ze sepiju Täubert atmosferu wsy mištersce zapopadnje. Zwobraznjenje w małym formaće pokazuje na precizne wodźenje ruki přez wuměłca, kiž zamó krajiny kaž tež architekturu wustojnje do sceny sadźić.

Twarjenje same, najskerje domske z hródźu Při hajnkowni 12 w Pěskecach, leži na małej wyšinje, wobdatej wot štomow a kerčiny. Dźensa je, něhdy na hornim poschodźe tykowany dom zwobmjetany, walbmowa třěcha a mały přitwark pak staj hišće spóznajomnej. Po lisćinje twarskich pomnikow w Njebjelčanskej gmejnje, do kotrejež Pěskecy słušeja, zastopnjuja domske jako twarskostawiznisce wuznamne.

Friedrich Ludwig Gustav Täubert (*1817 – †1913) bě mnohostronski Drježdźanski wuměłc: rysowar architektury a krajiny, rytwar, wučer a nakładnik. Po swojim studiju na Drježdźanskej akademiji wotewrě wuměłstwowe nakładnistwo při Starym torhošću čo. 8 (Altmarkt) w Drježdźanach a zhotowi mnohe napohlady sakskich krajinow a twarjenjow, mjez druhim za wudawaćelske zběrki kaž Saxonia, Sachsens Kirchengalerie a Vaterland der Sachsen. Wosebje přez jeho zwobraznjenja Sakskeje Šwicy sta so wón znaty, wšako přinošowachu jeho wobrazy rozsudnje k turistiskemu wotkryću regiona. Kabinet kopororytwow Statnych wuměłstwowych zběrkow w Drježdźanach wobsedźi wulku ličbu rysowankow, rytwow a akwarelow wuměłca Gustava Täuberta.

• Gustav Täubert, Stara hajnkownja w Pěskecach pola Smječkec, akwarel nad wołojnikom, 1880.
• 12,6 cm x 20,6 cm
• SM-V-011967