30.08.2026, 15 hodź.: Wjedźenje “Nowa Doba” – Serbja w powójnskim času a zažnej NDR
Wot rólnej reformy ke kolektiwizaciji, wot separatisma k serbskemu zakonjej, wot zjězda Serbow k ludowym zběžku – wěsći w žanym druhim lětdźesatku serbskich stawiznow so telko wuznamnych podawkow a wuwićow njewotmějechu hač w lětach mjez 1945 a 1955. Muzeologa Alexander Pólk wjedźe přez dynamiski lětdźesatk, kotryž serbsku kulturu dołhodobnje wobwliwowaše.
- 15 hodź.: wjedźenje serbsce
- 16 hodź.: wjedźenje němsce
Z herbstwa Serbstwa 08_26: Kofejowy service z wěnowanjom
Mjez 1820 a 1945 wobstejachu w Šleskej nimale 50 pórclinowych fabrikow. K najwjetšim słušachu firmy Karla Kristera a Carla Tielscha we Waldenburgu (heute Wałbrzychu). W času swojeho rozkćěwa běchu w kóždej firmje něhdźe 1.500 sobudźěłaćerjow přistajeni. Jich produkty běchu tak woblubowane, zo měješe je na kóncu 19. a na spočatku 20. lětstotka nimale kóžda swójba w Němskej.
Šleski pórclin so husto k jubilejam a swójbnym swjedźenjam darowaše. Typiske běchu na přikład dźěle pórclinoweho sudobja z napisom „Zur Hochzeit”. Kóždy Serb, kotryž móžeše sej to dowolić, kupi sebi k tajkej składnosći pórclinowe sudobjo. Wobchody pak poskićachu jenož dźěle z němskimi napisami.
W našej zběrce namaka so tež pórclinowy kofejowy service z wěnowanjom: „K dopomnjenju na 14. Dźeń Junija 1870. wot A. a M. Maetting z lubosću podate” na kanje a z mjenomaj na šalkomaj w serbskej rěči. Něchtó běše so wo to postarał, zo dóstaštaj nawoženja a njewjesta k swojemu kwasej 14. junija 1870 dopomnjenku w swojej maćernej rěči.
Předstajene sudobjo jasnje pokazuje, zo twori serbska rěč fundament identity a zo sej jeje wobchowanje wjace prócy žada hač jenož nakup we wobchodźe.
- “Kofejowy service”, SM-V-009320 A
- Kofejowa kana: Porzellanfabrik Karl Krister, Waldenburg (Šleska), wokoło 1870
- Šalce a spódničce: Firma Carl Tielsch & Co., Altwasser / Waldenburg (Šleska), um 1870
