Štóž chce wzdźěłany być a rěkać pěstowaŕ rěče / našeje serbskeje tež – zeznać z Homerom so ma! – čitamy we předsłowje do Homeroweje “Ilijady”. To njemóže hinak być: Homerowa “Ilijada” jewi so jako zakładny pomnik europskeje kultury. Hnydom za njej slěduje młódša sotra “Odyseja”. Wobě mišterskej twórbje w hornjoserbšćinje přełoži starolutherski duchowny Matej Urban (1846-1931). Dóńt Homeroweju epow w Serbach wšak bě hinaši hač tón originalnych twórbow: jako prěnja wuńdźe w serbskej rěči 1921 “Odyseja”, “Ilijadu” wozjewi Urban lěto pozdźišo. Wokoło ideje přełožka wutwori so „komitej za wudaće Serbo-Homera“, do kotrehož słušeštaj mjez druhim Jurij Hejduška a Ota Wićaz. Kónčnu korekturu tekstow je wobstarał Arnošt Muka. Jich wukon je wjedł k spěchowanju wědomostneho wuwiwanja serbšćiny. Dźensa staj wobaj eposaj pomnikaj a pokładnišćo serbskeje rěče.

Spěwaj Homera móžetej Serbam wosebje bliskej być – dźakowano slědźenjam Milmana Parryja a Alberta Lorda a jeju naslědnikam wěmy, zo pochadźatej wobaj z ertneje kultury a stej bjez znaća pisma nastałoj. Slědźenja su tradicionalnej kulturje powědanja wjele připóznaća a česće přinjesli. Dźensa tutu kulturu jako “folkloru” pomjenować njeje hižo prawje. Poskajće, kak klinča prěnje wjerše “Ilijady” w starogrjekskim originalu a w serbskim přełožku!

• Objekt měsaca 3_2026: Homerowa Ilijada: Přełožk a wudaće M. Urban; Budyšin 1922; SM-B-003923
• Objekt měsaca 3_2026: Homerowa Odyseja: Přełožk a wudaće M. Urban; Budyšin 1921; SM-B-000078