Z herbstwa Serbstwa | Objekt des Monats 05_26: Změny holanskeje wsy. Što zwostanje?
Serbske holanske wsy dožiwichu spočatk 1950tych lět wulke přeměnjenja. Hač do spočatka 20. lětstotka na přikład młóćachu žito z cypu. Někak 30 tydźenjow, wot kónca septembra hač do spočatka meje, so na hunje zorno wumłóćeše. Ze zawjedźenjom transportabelnych młóćenskich mašinow, zhubichu dnjowi mzdownicy swoju trajnu zasłužbu a přistajenje přez zymski čas.
Na foće Parcowa z lěta 1965 je młóćawa “Dechentreiter JD 76”, tykanje snopow do mašiny a pjelnjenje měchow ze zornom widźeć. Hižo 1924 so prěnje młóćenske zjednoćenstwo wutwori. Hosćencar Kubenc kupi wjetšu młóćawu, kotraž bu wot wobdźělnikow wotpowědnje swójskeho mnóstwa wobsydstwa pódy podźělnje zapłaćena. W času młóćenja buštaj fachowcaj za młóćenje přistajenaj. Krute městno młóćenja na nawsy njebě, skerje wjezechu mašinu dom wot domu. W Parcowje załožichu 1958 prěnje prodrustwo “Čerwjena hwězda”, kotrež planowaše a přewjedźe přestrukturowanje ratarstwa. Hižo 1960 dźěłaše cyła wjes jako zjednoćene drustwo “Nowy čas”.
Wot 1967 do 1969 přewjedźe Institut za serbski ludospyt etnografiske přepytowanja nastupajo towaršnostne změny holanskeje wsy. Fotografija je jedne z 230 objektow, kotrež so při zběraćelskej akciji 1968/69 muzejej přepoda. Přičina bě dewastěrowanje Parcowa 1969/70.
- Fotografija Gudrun Kubenz wokoło 1965, fotowa papjera, 12,3 x 17 cm. Na zadnjej stronje je němska rukopisna notica: Auf dem Dreschplatz in Groß Partwitz. SM-F-004931
- Ručnje tkany měch ze zatkanymaj barbnymaj paskomaj, 60 x 95 cm. Rubjany płat, tež płatno mjenowany, je najstarša a najstabilniša włoknina. Kóžda swójba wobsedźeše swójski muster k spóznaću žitnych měchow. Bywša wobsedźerka Anna Salmann, Ćisk, Wokrjes Wojerecy. SM-V-003787 D
- Groß Partwitz – Wandlungen eines Lausitzer Heidedorfes. Spisy Instituta za serbski ludospyt, zwjazk 45, 1976. SM-B- 001562


